نکات بهداشت محیطی قابل توجه برای سفرهای نوروزی
نکات ایمنی مواد غذایی برای سفرهای نوروزی
توجه به نکات زیر در تهیه مواد اولیه، پخت و نحوه نگهداری غذاها و تشخیص کیفیت مناسب غذاها ضروری است:
1- در صورتی که تمایل به تهیه غذا دارید، توجه کنید که مواد اولیهای که تهیه میکنید از کیفیت مناسبی برخوردار باشند. خصوصاً مواد حاوی پروتئین که فساد پذیری بالایی دارند، گوشتی که خریداری میکنید باید کاملاً تازه باشد و هیچگونه بوی ماندگی ندهد.
2- از خریداری غذاها یا میانوعدههای بین راه مثلاً حبوبات پخته، لوبیا و باقلی، لواشکها، فلافل، سمبوسهها و پیراشکیها خودداری کنید.
3- نوع غذا: به طور کلی در طول سفر نوع غذا مهم است. با توجه به این که رطوبت زیاد، رشد و تکثیر میکروبها را بیشتر میکند، سعی کنید از غذاهای نیمهخشک با رطوبت کم استفاده کنید. مانند: عدس پلو، لوبیا پلو، ماکارونی و...
4- غذای مورد مصرف باید کاملاً پخته شود: ممکن است با توجه به مدت تعطیلات و احتمالاً تعجیل در ساعت حرکت در تهیه غذا کوتاهی شود، به گونهای که غذا به ویژه گوشتها به طور کامل پخته نشده و همین سبب آلودگی و فساد آن شود. برای اطمینان از پخت گوشت، میتوان از ترمومتر استفاده کرد، هم چنین از ظاهر گوشت میتوان به میزان پخت آن پی برد، به عنوان مثال رنگ گوشت پخته باید قهوهای باشد، ولی اکثر مواقع مغز ( درون) کباب کوبیده یا برگ، قرمز رنگ است. مردم فکر میکنند چون گوشت روی شعله مستقیم قرار گرفته، بنابراین قسمت درونی آن پخته میشود ولی چنین تفکری اشتباه است. بارها دیده شده که روی (سطح) کباب به حالت سوخته درآمده اما درون آن هم چنان نپخته مانده است.
حتی گاهی اوقات در بعضی از رستورانهای درونشهری هم، چنین اتفاقی رخ داده، یعنی گوشت نزدیک استخوان خوب نپخته و خون آلود است، در چنین مواردی باید گوشت را مجدداً روی آتش قرارداد تا به اصطلاح مغز پخت شود. هم چنین ماهی، زمانی پخته است که گوشت آن به صورت لایه لایه درآید. در مورد پخت مرغ آبپز، وقتی آب مرغ شفاف و گوشت مرغ سفید شود مرغ پخته و آماده شده است.
5- از خوردن غذاهای نیمه پخته و خام به طور جدی خودداری کنید: در حین سفر ممکن است در یک منطقه روستایی توقف کنید و شما را به خوردن شیر تازه دوشیده شده از دام یا بستنی و پنیر محلی دعوت کنند (تحت عنوان این که غذاها در روستا طبیعی هستند) که در این گونه موارد باید از خوردن آنها خودداری کنید. هم چنین از خوردن تخممرغ نیمپز (عسلی) نیز به طور جدی بپرهیزید.
6- غذا را درطول سفر در دمای بالاتر از 60 درجه سانتیگراد یا پایینتر از 10 درجه سانتیگراد نگهداری کنید. به دلیل حساسیت کودکان از این اصل، برای نگهداری غذای کودک استفاده نکرده و به کودکان غذای تازه بخورانید. ذکر این نکته ضروری است که در طول سفر، امکان برخورداری از دمای بالای 60 درجه سانتیگراد وجود ندارد، ولی می توان از دمای 10 درجه سانتیگراد یا کمتر، با استفاده از یخدانهای چوب پنبهای و یا جعبههایی که حرارت را عبور نمی دهند ( با وجود یخ) استفاده کرد.
7- در هنگام توقف، قبل از صرف غذا، آن را به طور کامل حرارت دهید، زیرا در زمان نگهداری غذا در سفر( فاصله بین زمان پختن و خوردن) میکروبها در مواد غذایی رشد میکنند، بنابراین باید هنگام استفاده ازغذا آن را تا دمای 70 درجه سانتیگراد حرارت داد تا به طور کامل داغ شود. بنابراین از خوردن غذاهایی که به طور سطحی گرم یا تفت داده شده خودداری کنید.
8- در طول سفر از آب سالم استفاده کنید: اگر در کنار جوی آبی توقف کردهاید تا غذا را در آن جا میل کنید. دراین حالت ممکن است به فکر استفاده ازآب بیفتید، ولی از ماهیت آن اطلاع کامل نداشته باشید. بنابراین بهتر است آب را قبل از مصرف بجوشانید، به ویژه اگر بخواهید برای کودکان، غذا تهیه کنید.
9- قبل از صرف غذا، دستها را خوب بشویید.
10- در صورت امکان از رستورانهای معتبر بینراهی استفاده کنید. باید به کسانی که از غذا در رستورانهای بین راهی استفاده میکنند متذکر شد که رستوران استانداردی وجود ندارد. به عبارت بهتر، استاندارد مشخصی برای این رستورانها نوشته نشده است.
12- تا حد امکان از خوردن انواع خورشها، کباب کوبیده، سالاد الویه و همبرگر خودداری کنید. از انواع غذاهایی که می توان آن را چندین بار گرم کرد و ماندگی آن به سختی قابل تشخیص است خورشها هستند. از مصرف کباب کوبیده و همبرگر به دلیل عدم اطلاع از کیفیت گوشت به کار برده شده، عدم اطلاع از ماندگی چند روزه گوشت چرخ شده و به کاربردن مواد اولیه مختلف از جمله خرده نان، ادویهجات و غیره، از مصرف سالاد الویه به دلیل خام بودن مواد اولیه موجود درسس مایونز مانند تخممرغ و... ، همچنین عدم نظارت بر چگونگی تهیه الویه (به ویژه به صورت دستی تهیه شود)، در رستورانهای غیر معتبر بینراهی به طور جدی خودداری کنید.
